Zamów dietę dziś, aby otrzymać swój plan już .*
Sprawdź ofertę.
Co jeść w ciąży, a czego unikać? Poradnik dietetyczny

Co jeść w ciąży, a czego unikać? Poradnik dietetyczny


Kluczowe wnioski

  • Dieta w ciąży powinna być racjonalna oraz dobrze zbilansowana, nigdy redukcyjna, bo niedożywienie mamy grozi problemami rozwojowymi u dziecka.
  • Zapotrzebowanie na energię rośnie stopniowo, względem zapotrzebowania sprzed ciąży: +70 kcal w I trymestrze, +260 kcal w II i +500 kcal w III.
  • Podstawą talerza w przypadku diety ciężarnej są warzywa i owoce, węglowodany złożone i pełnowartościowe białko, a kluczowe składniki to foliany, żelazo, jod i DHA.
  • Trzeba unikać surowych jaj, surowego mięsa, niepasteryzowanego nabiału oraz surowych i wędzonych na zimno ryb. Alkohol jest bezwzględnie zakazany.
Dopasujemy dietę do Twoich potrzeb - dołącz do Respo

Zapotrzebowanie na energię w ciąży

Średnie zapotrzebowanie na energię w ciąży wzrasta aż o… 75 000 kalorii? Przyznasz, że ta liczba robi wrażenie! Ale nie powinna dziwić – w ciąży zwiększa się spoczynkowy wydatek energetyczny związany ze zwiększoną pracą serca i płuc oraz ze wzrastaniem płodu i łożyska [1].

Główna zasada jest taka: zapotrzebowanie na energię jest różne w poszczególnych trymestrach ciąży. 

Według „Norm żywienia” z roku 2024 zapotrzebowanie kaloryczne w ciąży:

  • w pierwszym trymestrze wzrasta o 70 kcal
  • w drugim trymestrze do zapotrzebowania należy dodać 260 kcal
  • w trzecim trymestrze ciąży podaż energii powinna zwiększyć się o 500 kcal w stosunku do zapotrzebowania energetycznego przed ciążą [1]. 

Dołącz do ponad 96 791 zadowolonych Podopiecznych!

W Respo każda dieta jest szyta na miarę. Z nami osiągniesz cel zdrowo, bez zbędnych restrykcji i jedząc tylko to, co lubisz, z pomocą doświadczonego dietetyka klinicznego.

Ile powinno się przytyć w ciąży?

Przyrost masy ciała powinien być stopniowy i równomierny przez okres trwania ciąży i wynosić 0,5 kg tygodniowo dla kobiet w II i III trymestrze (dotyczy to kobiet o prawidłowej masie ciała przed ciążą) [2]. Ale całkowity, zalecany przyrost masy ciała w ciąży jest zależny od Twojego BMI sprzed ciąży.

Ile można przytyć w ciąży?

  • 12,5-18 kg dla kobiet z przedciążowym BMI poniżej normy (< 18,5).
  • 11,5-16 kg dla kobiet z przedciążowym BMI w normie (18,5-24,9).
  • 7-11,5 kg dla kobiet z przedciążowym BMI wskazującym na nadwagę (25-29,9).
  • 5-9 kg dla kobiet z przedciążowym BMI wskazującym na otyłość (BMI większe niż 30).

Z czym związany jest stopniowy przyrost masy ciała w ciąży? Poza samym, rosnącym płodem, ma on także związek z fizjologicznymi zmianami w organizmie matki (tj. wzrost objętości krwi, płyn owodniowy, łożysko, wzrost macicy, powiększenie piersi, dodatkowa tkanka tłuszczowa).

Jak nie przytyć w ciąży?

Jeżeli zadajesz sobie pytanie: jak nie przytyć w ciąży, musisz wiedzieć, że wprowadzanie diet redukcyjnych w czasie ciąży jest stanowczo zabronione.

Niedożywienie matki i zbyt małe przyrosty masy ciała są przyczyną niskiej masy urodzeniowej dziecka oraz wiążą się z problemami rozwojowymi u dzieci.

Przyrost masy ciała w ciąży jest więc czymś zupełnie naturalnym, a także koniecznym dla zdrowego rozwoju dziecka. Ważne jest jedynie to, aby liczba dodatkowych kilogramów nie była zbyt duża.

Powodem jest to, że nadmierna masa ciała i zbyt duże przyrosty korelują z zaburzeniami rozwoju płodu, zwiększeniem ryzyka występowania otyłości u dziecka oraz powikłaniami ciążowymi dla matki (cukrzyca ciężarnych, konieczność przeprowadzenia cesarskiego cięcia) [3,4].

Dlaczego dieta w ciąży jest tak ważna?

Racjonalna dieta dla ciężarnej zapobiega niedoborom w organizmie matki, które mogą mieć poważne konsekwencje dla niej i dziecka.

Słyszałaś o tzw. programowaniu żywieniowym? To bardzo popularna koncepcja zakładająca związek między krytycznymi okresami rozwoju człowieka a dostarczaniem składników pokarmowych.

Uważa się, że nadmiar lub niedobór określonych składników jest przyczyną modyfikacji procesów metabolicznych i hormonalnych, co ma wpływ na zdrowie w późniejszych latach życia [3,5].

Innymi słowy: dieta w ciąży ma wpływ na przyszłe zdrowie dziecka (i to nie tylko w samym okresie dzieciństwa, ale nawet w dorosłości!).

Na przykład niska masa urodzeniowa dziecka, będąca konsekwencją niedoboru składników odżywczych w okresie płodowym może prowadzić do wystąpienia takich schorzeń jak nadwaga, otyłość, cukrzyca, czy nadciśnienie gdy dziecko dorośnie [6]. 

Węglowodany w diecie dla kobiet w ciąży

Dieta kobiety w ciąży, (podobnie jak dieta w innych okresach życia) powinna opierać się o węglowodany (zwłaszcza złożone). To z nich powinno pochodzić 45-65% energii.

Źródłem węglowodanów złożonych są:

  • produkty zbożowe (np. pieczywo, kasze, ryż, płatki zbożowe)
  • ziemniaki i bataty.

Najlepsze dla zdrowia i najbardziej bogate w składniki odżywcze wśród produktów wysokowęglowodanowych są produkty zbożowe pełnoziarniste.

Białko w diecie dla kobiet w ciąży

Zapotrzebowanie na białko dla kobiety ciężarnej wzrasta o około 0,3 g na kg masy ciała na dobę i wynosi 1,1-1,2 g kg masy ciała na dobę. Jeżeli więc Twoja masa ciała wynosi aktualnie 60 kg, Twoje zapotrzebowanie na białko będzie wynosiło ok. 66-72 g dziennie. Możesz sprawdzić także nasz kalkulator białka, w dzięki któremu uzyskasz dokładny wynik.

[Info_box]Białko jest materiałem budulcowym dla rozwijającego się organizmu, dlatego tak ważne są jego pełnowartościowe źródła, bogate we wszystkim niezbędne aminokwasy. [/info_box]

Do pełnowartościowych źródeł białka zaliczamy białka pochodzenia zwierzęcego, a więc:

  • mięso
  • jaja
  • ryby
  • produkty mleczne.

Dobrym profilem aminokwasów cechują się także źródła białka roślinnego:

  • nasiona roślin strączkowych
  • nasiona
  • orzechy.

W tym miejscu warto podkreślić, że zbilansowanie diety wegańskiej w ciąży jest możliwe, wymaga jednak stałego monitorowania i kontroli ze strony specjalisty [7].

Lista najlepszych źródeł białka.

Tłuszcze w diecie dla kobiet w ciąży

Zalecenia dotyczące tłuszczów w diecie dla kobiet w ciąży dotyczą przede wszystkim zwiększenia spożycia nienasyconych kwasów tłuszczowych, a konkretnie dodatku 100-200 mg kwasu DHA obecnego w rybach i owocach morza [1]. 

Poza tym dieta dla ciężarnej powinna zawierać tyle tłuszczu, by pochodziło z niego 20-35% energii (jak w standardowej diecie).

Warzywa i owoce w diecie dla kobiet w ciąży

W okresie tym zaleca się spożycie ok. 5-6 porcji warzyw i 3-4 porcji owoców dziennie. Istnieją jednak pewne kontrowersje dotyczące tego zagadnienia, nie musisz się jednak martwić: w ciąży możesz jeść właściwie wszystkie owoce.

Jako „zakazane owoce w ciąży” najczęściej wymieniane są ananasy i papaje, które zawierają enzymy (papainę i bromelainę) o potencjalnie negatywnym wpływie na strukturę szyjki macicy.

  • Wydaje się jednak, że w przypadku ananasa jest to jedynie mit, a skurcze mogłoby ewentualnie wywołać bezpośrednie zaaplikowanie wyciągu z ananasa do szyjki macicy.
  • W przypadku papai zakaz ma nieco więcej podstaw naukowych, jednak tylko w przypadku niedojrzałej papai zawierającej lateks o działaniu mogącym wywołać przedwczesne skurcze porodowe. Dojrzałe papaje to bezpieczne owoce w ciąży [8].

Jeśli chodzi o owoce w ciąży warto jeszcze poruszyć jedną kwestię – czyli owoce inne niż świeże, a więc owoce puszkowane, kandyzowane i suszone.

  • Owoce kandyzowane i z puszki – to produkty niezalecane w zdrowej diecie i dieta kobiety w ciąży też nie zyska na ich dodatku.
  • Owoce suszone – z jednej strony są one bogatym źródłem takich składników jak błonnik, wapń, potas, żelazo czy witaminy z grupy B. Z drugiej jednak strony żywienie w ciąży wymaga zwrócenia szczególnej uwagi na zanieczyszczenia, w tym zanieczyszczenie pleśniami i ich toksynami, a to w przypadku owoców suszonych niestety się zdarza, zwłaszcza gdy mówimy o rodzynkach czy figach.

Dlatego owoce suszone nie wpadają do kategorii pod tytułem „zakazane owoce w ciąży”, warto jednak zawsze dokładnie je oglądać i wyrzucać te, których wygląd budzi nasze wątpliwości.

Kluczowe witaminy i składniki mineralne

Dieta kobiet w ciąży to zwiększone zapotrzebowanie na większość składników odżywczych, co jest związane z procesami rozwoju tkanek płodu, a także dodatkowych tkanek matki.

Szczególny wzrost zapotrzebowania, jeśli chodzi o odżywianie w ciąży dotyczy:

  • witaminy B6, której źródłami pokarmowymi są: mięso, ryby, produkty zbożowe, nasiona roślin strączkowych, papryka, banany oraz orzechy i nasiona;
  • folianów, których źródłami pokarmowymi są zielone warzywa (m.in. brukselka, brokuły, szpinak, szparagi, natka pietruszki, groszek), awokado, fasola biała, produkty zbożowe, a także orzechy i ziarna (zwłaszcza orzeszki ziemne);
  • żelaza, którego źródłami pokarmowymi są: mięso, jaja, pełnoziarniste produkty zbożowe, kasza jaglana, orzechy, pestki, nasiona roślin strączkowych, buraki, boćwina oraz zielone warzywa;
  • jodu, którego głównymi źródłami pokarmowymi są: ryby i owoce morza, a także sól jodowana. Pewne ilości jodu znajdują się również w brokułach, grochu, szpinaku, żółtym serze i orzechach [1,9].

Czyli: dobra dieta dla ciężarnych powinna zawierać urozmaicone produkty, pochodzące ze wszystkich najważniejszych grup żywności. A dobre żywienie w ciąży to jadłospis bogaty we wszystkie niezbędne składniki odżywcze.

Lista pokarmów, które warto jeść w ciąży

  • Świeże warzywa i owoce – powinny stanowić połowę każdego posiłku i być jak najbardziej różnorodne:
    • zielone warzywa liściaste
    • warzywa kapustne
    • pomidory
    • pomarańczowe i czerwone warzywa bogate beta-karoten (chociażby dynia, papryka czy marchewka)
    • owoce jagodowe (m.in, truskawki, maliny, jeżyny, borówki),
    • czerwone winogrona
    • pomarańczowe owoce bogate w beta-karoten (morele, brzoskwinie),
    • wiśnie,
    • jabłka.
  • Pełnoziarniste produkty zbożowe, ziemniaki i bataty, czyli źródła węglowodanów złożonych – wśród produktów zbożowych świetnie sprawdzą m.in.:
    • pieczywo razowe i graham
    • brązowy ryż
    • płatki owsiane jęczmienne, żytnie, gryczane
    • kasza gryczana
    • kasza pęczak
    • kasza jaglana.
  • Mięso, najlepiej drobiowe – np. indyk czy kurczak.
  • Ryby – zarówno tłuste ryby morskie np. sardynki, łosoś, makrela, jak i chude ryby takie jak dorsz, mintaj, morszczuk.
  • Jajka.
  • Mleko i jego przetwory, najlepiej naturalne, np.:
    • jogurt naturalny
    • twaróg
    • sery podpuszczkowe.
  • Nasiona roślin strączkowych, np.:
    • soczewica
    • ciecierzyca
    • fasola.
  • Oleje roślinne, np.:
    • oliwa
    • olej z awokado
    • olej rzepakowy
    • olej lniany.
  • Inne produkty, które warto włączać do diety to:
    • awokado
    • orzechy i nasiona (jako źródła tłuszczu).

Czego nie jeść w ciąży?

Do szczególnie niebezpiecznych w ciąży patogenów zaliczane są bakterie Listeria monocytogenes, Salmonella, Campylobacter jejuni, a także pasożyt Toxoplasma gondii. W związku z ryzykiem zakażenia wymienionymi drobnoustrojami w ciąży należy unikać spożywania:

  • surowych jaj i produktów na ich bazie (lody, kremy)
  • surowego i niedogotowanego mięsa
  • produktów mlecznych z niepasteryzowanego mleka (sery pleśniowe, oscypki)
  • surowych i wędzonych na zimno ryb, owoców morza i skorupiaków.

W ciąży warto wyeliminować też z diety produkty wysoko przetworzone (słodycze, fast foody, napoje słodzone, dania w proszku).

Czy w ciąży można pić alkohol?

Produktem absolutnie zakazanym w tym okresie jest również alkohol. Już nawet najmniejsze dawki mogą powodować zmiany w obrębie układu nerwowego, serca, nerek, a także uszu i oczu dziecka.

Konsekwencją picia alkoholu w ciąży jest tzw. alkoholowy zespół płodowy (FAS) objawiający się nieprawidłowościami w obrębie układu nerwowego, serca, budowy twarzoczaszki, a także problemami wychowawczymi i trudnościami w nauce [10].

Ryby w diecie kobiet ciężarnych

Istnieje wiele sprzecznych informacji na temat spożywania ryb w okresie ciąży. Oczywiście, surowe ryby w ciąży są produktem zakazanym ze względu na omówione już wcześniej ryzyko zakażenia drobnoustrojami. Jednak, aby wyeliminować ryzyko zakażenia, rybę wystarczy poddać obróbce termicznej.

Skąd więc kontrowersje dotyczące spożycia ryb pieczonych, duszonych czy gotowanych na parze?

Winowajcą jest rtęć kumulująca się w tkankach długożyjących, drapieżnych ryb. Co jednak ważne, nie każda ryba zawiera duże ilości rtęci, a profilaktyczna eliminacja z diety wszystkich ryb i owoców morza nie ma sensu. Zwłaszcza że ryby w ciąży to ogromne korzyści dla rozwoju płodu!

Dlaczego? Ryby i owoce morza są przede wszystkim świetnym źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych EPA i DHA, niezbędnych do prawidłowego rozwoju układu nerwowego i narządu wzroku u płodu.

Zapotrzebowanie na EPA+DHA wynosi 250 mg + 100/200 mg dodatkowego DHA dziennie, dlatego w swoim jadłospisie kobieta ciężarna powinna uwzględnić ryby w ilości ok. 2 porcji na tydzień. Ryby w ciąży pełnią także ważną rolę jako źródło jodu, a więc pierwiastka o szczególnym znaczeniu dla rozwoju dziecka [1].

Ryby zalecane w diecie ciężarnych

Jakie ryby w ciąży są najlepsze? Według danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego są to m.in.:

  • łosoś norweski, hodowlany
  • szprot
  • sardynki
  • sum
  • pstrąg hodowlany
  • dorsz
  • flądra
  • krewetki
  • makrela atlantycka
  • ryba maślana
  • przegrzebki
  • kałamarnica
  • homar.

Jeśli chodzi o śledzie, to można je spożywać w ograniczonych ilościach (max. 1 porcja na tydzień) podobnie jak karpia, halibuta i okonia. Najlepiej jednak, aby był to śledź poddany obróbce termicznej, a nie popularny śledź w oleju. Bo choć śledzie w ciąży są dobrym źródłem jakże wartościowych kwasów omega-3, to jednak mogą również kumulować pewne ilości szkodliwych związków, m.in. dioksyn.

Ryby odradzane w diecie ciężarnych

Jedzenie poniższych gatunków ryb jest odradzane w okresie ciąży:

  • miecznik
  • makrela królewska
  • tilapia
  • panga
  • szczupak
  • rekin
  • tuńczyk
  • węgorz amerykański
  • płytecznik
  • szczupak
  • gardłosz.

Czy w ciąży można jeść ryby wędzone?

Niestety, według Norm żywienia z roku 2020 również i one znalazły się w grupie produktów niezalecanych [1]. Chodzi tu o możliwość zanieczyszczenia bakteriami. Musisz pamiętać, że wędzenie (zwłaszcza wędzenie za zimno) odbywa się w dość niskich temperaturach, które nie są wystarczające do zabicia tak niebezpiecznych w ciąży bakterii Listeria monocytogenes.

Dlatego: wędzone ryby w ciąży – raczej nie, a na pewno nie w wersji wędzonej na zimno. Dobrym pomysłem będą tak naprawdę tylko ryby wędzone na gorąco, podgrzewane do temperatury 75 stopni Celsjusza.

Czy w ciąży można jeść sushi?

Na koniec jeszcze dobra wiadomość: sushi w ciąży nie jest produktem zakazanym, o ile pamiętasz o jednej zasadzie: musi ono bazować na rybie poddanej obróbce termicznej.

Co pić w ciąży?

Według „Norm żywienia” dzienne zapotrzebowanie kobiety ciężarnej na wodę wynosi ok. 2300 ml [1]. Podstawą nawodnienia powinna być woda, a najlepiej sprawdzi się tzw. woda średnio zmineralizowana, czyli woda o mineralizacji między 500 a 1500 mg/l.

Musisz również pamiętać o tym, aby wybierana przez Ciebie woda pochodziła z pewnego źródła, raczej unikaj więc np. napojów z dodatkiem kostek lodu (maszyny do kostek lodu są często zanieczyszczone drobnoustrojami).

Inne napoje, które możesz pić poza wodą to:

  • kawa – maksymalna, bezpieczna dawka kofeiny w ciąży wynosi 200 mg na dobę [11];
  • herbata – czarna, zielona, biała, oolong, chai to herbaty dozwolone w ciąży, należy tylko pilnować, aby nie przekraczać zalecanych dawek kofeiny (herbata również jest jej źródłem);
  • herbata owocowa – warto jednak zwracać uwagę na składy i eliminować te herbaty, które zawierają zioła o nieznanym lub niekorzystnym wpływie na przebieg ciąży;
  • zioła – do bezpiecznych w umiarkowanych ilościach (najlepiej jedna szklanka dziennie) zaliczane są m.in.:
    • rumianek
    • mięta
    • dziurawiec
    • pokrzywa
    • imbir
    • ostropest
    • anyż [12];
  • zupy i koktajle – zawierają w swoich składach wodę i świetnie uzupełniają bilans płynów.

Czego nie pić w ciąży?

Trzeba również wspomnieć o napojach słodzonych, które zdecydowanie powinny zostać wyeliminowane z diety w okresie ciąży.

Jakie suplementy w ciąży można przyjmować?

Zapotrzebowanie na niektóre składniki jest w okresie ciąży znacznie zwiększone, a suplementacja jest nie tylko wskazana, ale wręcz obowiązkowa. Według rekomendacji Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników [13,14] są to:

  • Kwas foliowy – przez całą ciążę zaleca się suplementację 0,8 mg MTHF (5-metylotetrahydrofolianu zwanego też często „aktywnym” kwasem foliowym). U kobiet z BMI powyżej 30 i stężeniem folianów poniżej 28 nmol/l zalecany jest nieco inny schemat postępowania i 5 mg folianów w połączeniu z 1000 mg mio-inozytolu, maksymalnie do 12. tygodnia ciąży. Odpowiednia podaż folianów zmniejsza ryzyko wystąpienia wrodzonych wad układu nerwowego płodu oraz niskiej masy urodzeniowej.
  • Witamina D – w dawce 1500-2000 IU, a najlepiej w dawce dobranej do stężenia witaminy D w osoczu. U kobiet z otyłością istnieje czasem konieczność zastosowania dawek 4000 IU dziennie;
  • DHA (długołańcuchowy kwas omega-3) – suplementacja w ciąży w dawce co najmniej 200 mg dziennie. DHA ma znaczenie dla rozwoju układu nerwowego i narządu wzroku płodu. Uwaga: dawka 200 mg jest dawką minimalną, a kobiety spożywające małe ilości ryb powinny rozważyć suplementację wyższą dawką. DHA ma udowodnione działanie obniżające ryzyko przedwczesnego porodu, dlatego u kobiet, u których takie ryzyko występuje zaleca się stosowanie 1000 mg DHA dziennie.
  • Jod – suplementacja w ciąży w dawce 150-200 μg dziennie (dotyczy kobiet bez chorób tarczycy — w tym wypadku dawkę dobiera lekarz). Jod jest konieczny dla rozwoju układu nerwowego, a jego niedobór prowadzi do tzw. kretynizmu.

Co z innymi suplementami?

  • Żelazo – zalecane w formie suplementu u kobiet ciężarnych poniżej 16 tygodnia ciąży, u których stwierdzono niedokrwistość (obniżona hemoglobina i stężenie ferrytyny). Po 16. tygodniu ciąży żelazo można stosować tylko przy obniżonym stężeniu ferrytyny. Maksymalna dawka suplementu żelaza wynosi w tym okresie 30 mg / dobę. Sprawdź, w jakich produktach jest żelazo.
  • Witamina B12, cholina i witamina B6 – jako dodatkową suplementację można także stosować witaminę B12 w formie metylokobalaminy, witaminę B6 w formie aktywnej fosforanu pirydoksalu i cholinę w postaci stabilnego izomerycznie dwuwinianu. Mają one działanie wspomagające metabolizm folianów i tzw. proces metylacji DNA.
  • Multiwitaminy – takie suplementy w ciąży mogą prowadzić do tzw. makrosomii płodu (czyli nadmiernie dużej masy urodzeniowej dziecka). O ile więc nie istnieją wskazania do ich stosowania, nie powinny być używane (wskazaniem do stosowania multiwitamin w ciąży może być np. przewlekła choroba układu pokarmowego albo ciąża mnoga).

Przykładowy jadłospis dla kobiet w ciąży

Dobry jadłospis w diecie dla ciężarnej jest kwestią indywidualną i powinien być dopasowany do unikalnych potrzeb każdej kobiety. Jednak przykładowy, pełen korzystnych składników odżywczych jadłospis może wyglądać np. tak:


Borówkowa owsianka na zimno

Śniadanie

Borówkowa owsianka na zimno


Taki posiłek dostarczy Ci żelaza, cynku, miedzi, witamin z grupy B, a także mnóstwa przeciwutleniaczy i kwasów omega-3 (ich źródłem są nasiona chia oraz orzechy włoskie).


Kanapki z kurczakiem, jajkiem i awokado

Drugie śniadanie

Kanapki z kurczakiem, jajkiem i awokado


Ta propozycja drugiego śniadania dostarczy Ci pełnowartościowego białka, nienasyconych kwasów tłuszczowych, a także folianów, żelaza, cynku i witamin z grupy B.


Pieczony łosoś z puree z selera i pieczonymi ziemniakami

Obiad

Pieczony łosoś z puree z selera i pieczonymi ziemniakami


Ten posiłek jest świetnym źródłem kwasów omega-3 (EPA i DHA), jodu, pełnowartościowego białka, a także folianów. Jadłospis dla kobiet w ciąży zdecydowanie skorzysta na regularnym włączaniu do niego ryb – zwłaszcza morskich ryb tłustych takich jak łosoś, makrela czy sardynki.


Budyń jaglany

Podwieczorek

Budyń jaglany


Jadłospis w ciąży i desery? To świetne połączenie i dobra okazaja, by wzbogacić dietę np. w świeże owoce czy mleko! Ten szybki podwieczorek jest dobrym źródłem witamin z grupy B, żelaza, a także magnezu i kwasów omega-3 (kwasu alfa-linolenowego). Deser ten warto przygotować na napoju roślinnym wzbogacanym w wapń lub po prostu na zwyczajnym mleku. Pamiętaj, aby dodawać rodzynki ze sprawdzonych źródeł i unikać tych, które wyglądają „podejrzanie” – np. mają biały nalot.


Sałatka z soczewicy, wędzonego twarogu, jarmużu i brukselki

Kolacja

Sałatka z soczewicy, wędzonego twarogu, jarmużu i brukselki


Ta pyszna sałatka jest prawdziwą bombą witamin i składników mineralnych. Jakich? Znajdziesz w niej znaczące ilości witaminy C, folianów, wapnia, żelaza, witaminy K, beta-karotenu, witaminy B2 i błonnika pokarmowego.

👉 Sprawdź przepisy dla kobiet w ciąży na śniadanie, obiad i kolację – w sumie aż 40 propozcyji!

Zadbaj o zdrowie z newsletterem Respo

Dołącz do ponad 130 000 osób i regularnie otrzymuj porady dietetyczne oraz kulinarne.

Przyjmuję do wiadomości, że przysługuje mi prawo do wycofania powyższej zgody w każdym czasie.

Zobacz, jak przetwarzamy Twoje dane osobowe. Zapoznaj się z naszą Polityką prywatności Respo

Jedz z nami tak, jak lubisz!

Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości co do tego, jak powinna wyglądać dieta kobiety w ciąży, dietetycy Respo z przyjemnością Ci pomogą. Sprawdź naszą ofertę, aby dopasować jadłospis do swoich potrzeb!

Pytania i odpowiedzi

Ile kalorii powinna jeść kobieta w ciąży w poszczególnych trymestrach?

Kobieta w pierwszym trymestrze ciąży powinna zwiększyć swoje standardowe spożycie kalorii o 70 kcal na dobę, kobieta w drugim trymestrze – o 260 kcal na dobę, a kobieta w trzecim trymestrze – o 500 kcal na dobę. 70 kcal to np. jedna, dodatkowa kromka pieczywa razowego albo jedno jabłko, natomiast 500 kcal to już najczęściej ekwiwalent dodatkowego posiłku (oczywiście kalorie można też po prostu rozłożyć, dodając po ok. 100-150 kcal do każdego posiłku).

Czego nie wolno jeść w ciąży ze względu na ryzyko zatruć?

W ciąży nie wolno jeść produktów potencjalnie zanieczyszczonych bakteriami, wirusami, pasożytami czy pleśnią. Będą to więc m.in. surowe i niepasteryzowane produkty pochodzenia zwierzęcego (np. surowe ryby, sery pleśniowe, ryby wędzone na zimno, tatar, surowe jajka). Dodatkowo należy także uważać na owoce suszone i orzechy pochodzące z niepewnego źródła, które mogą być zanieczyszczone pleśnią i toksynami pleśni, które negatywnie wpływają na rozwój płodu.

Ile można przytyć w ciąży w zależności od BMI sprzed ciąży?

To, ile można przytyć w ciąży zależy od BMI sprzed ciąży. I tak: dla kobiety z wyższą masą ciała rekomendowany przyrost masy ciała w ciąży będzie niższy niż u kobiet, które przed ciążą miały np. niedowagę. Dla kobiet z przedciążową niedowagą rekomenduje się przytycie 12,5-18 kg w okresie ciąży, dla kobiet z prawidłową masą ciała przed ciążą – 11,5-16 kg, dla kobiet z nadwagą przed ciążą – 7-11,5 kg, a dla kobiet z przedciążową otyłością – 5-9 kg.

Bibliografia:

  1. Rychlik E., Stoś K., Woźniak A., Mojska H. (red.) Normy żywienia człowieka dla populacji Polski i ich zastosowanie. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny, 2024
  2. Rasmussen KM, Catalano PM, Yaktine AL. New guidelines for weight gain during pregnancy: what obstetrician/gynecologists should know. Curr Opin Obstet Gynecol. 2009;21(6):521-6.
  3. Poradnik żywienia kobiet w ciąży, 2009, Instytut Matki i Dziecka
  4. Kaźmierczak J. i wsp., Znaczenie masy ciała matek dla przebiegu porodu oraz adaptacji okołoporodowej noworodków, Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia, 2009, tom 2, 266-273
  5. Wąsowska J. i wsp., Prawidłowe żywienie zdrowych kobiet w ciąży jako sposób realizacji potrzeby bezpieczeństwa osobistego i społecznego, Kultura Bezpieczeństwa Nauka – Praktyka – Refleksje Nr 18, 2015 (227–245).
  6. Dover GJ. The Barker hypothesis: how pediatricans will diagnose and prevent common adult-onset diseases. Trans Am Clin Climatol Assoc. 2009;120:199-207.
  7. Piccoli GB, Clari R, Vigotti FN, Leone F, Attini R, Cabiddu G, et al. Vegan–vegetarian diets in pregnancy: danger or panacea? A systematic narrative review. BJOG: An International Journal of Obstetrics & Gynaecology. 2015;122(5):623-33.
  8. Adebiyi A, Adaikan PG, Prasad R. Papaya (Carica papaya) consumption is unsafe in pregnancy: fact or fable? Scientific evaluation of a common belief in some parts of Asia using a rat model. British Journal of Nutrition. 2002;88(2):199-203.
  9. Kunachowicz H, Nadolna I, Iwanow K, Przygoda B. Wartość odżywcza wybranych produktów spożywczych i typowych potraw. Warszawa: PZWL; 2012.
  10. Gupta KK, Gupta VK, Shirasaka T. An update on fetal alcohol syndrome—pathogenesis, risks, and treatment. Alcoholism: Clinical and Experimental Research. 2016;40(8):1594-602.
  11. EFSA Panel on Dietetic Products N, Allergies. Scientific Opinion on the safety of caffeine. EFSA Journal. 2015;13(5):4102.
  12. Kennedy DA, Lupattelli A, Koren G, Nordeng H. Safety classification of herbal medicines used in pregnancy in a multinational study. BMC Complementary and Alternative Medicine. 2016;16(1):102.
  13. Zimmer M, Sieroszewski P, Oszukowski P, Huras H, Fuchs T, Pawlosek A. Polish Society of Gynecologists and Obstetricians recommendations on supplementation during pregnancy. Ginekologia Polska. 2020;91(10):644-53.
  14. Mrozikiewicz AS, Opoń DB, Drews K, Kaczmarek P, Wielgoś M, Sieroszewski P. Stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie suplementacji aktywnych folianów, choliny i witamin B6 i B12 w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i połogu.

O autorach

mgr Agnieszka Kramza
mgr Agnieszka Kramza Magister dietetyki

Dietetyczka kliniczna, redaktorka oraz copywriterka.

mgr Aleksandra Kureń
mgr Aleksandra Kureń Dietetyczka kliniczna, konsultantka merytoryczna Respo

Dietetyczka, psychodietetyczka, copywriterka oraz absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Uniwersytetu SWPS. Na co dzień zajmuje się tworzeniem merytorycznych materiałów dietetycznych na bloga oraz social media. Prywatnie właścicielka dwóch psów, fanka wycieczek do Londynu, musicali, literatury fantasy i domowych wypieków.

Respo Sport Banner
Respo Sport Icon

Trenujesz regularnie?
My robimy dietę. Ty robisz wynik.

Opieka dietetyka sportowego i indywidualny plan żywieniowy dopasowany do Twojej dyscypliny, treningów i sportowych celów. Nie pozwól, by źle dobrana dieta ograniczała Twój progres.

Respo Sport Banner