Czy erytrytol jest zdrowy? Oto co mówią badania
Kluczowe wnioski
- Erytrytol jest uznawany za stosunkowo bezpieczny zamiennik cukru i zdrową alternatywę dla osób cierpiących na insulinooporność, cukrzycę typu II oraz planujących redukcję masy ciała. W przeciwieństwie do cukru, nie dostarcza dodatkowych kalorii i nie przyczynia się do rozwoju próchnicy. W porównaniu z innymi słodzikami należącymi do polioli, erytrytol ma mniejszy potencjał wywoływania dolegliwości żołądkowo-jelitowych i jest dobrze tolerowany.

Co znajdziesz w artykule:
Właściwości erytrytolu
Zastanawiasz się, czy erytrytol jest zdrowy i jakie są jego wyjątkowe właściwości? Zebraliśmy dla Ciebie 5 najważniejszych faktów na temat erytrytolu, które koniecznie musisz znać!
- Erytrytol jest alkoholem cukrowym, czyli poliolem. Do tej samej grupy związków chemicznych należą inne słodziki: ksylitol, sorbitol i maltitol.
- Naturalnymi źródłami erytryrolu w diecie są m.in. gruszki, winogrona, arbuzy i grzyby.
- Erytrytol nie zawiera kalorii i nie jest trawiony w ludzkim organizmie, przez co nie wpływa na poziom cukru we krwi. Jest wydalany z moczem.
- Jest mniej słodki od cukru – szacuje się, że jego słodycz jest na poziomie 60-80% białego cukru. Poza słodyczą ma bardzo neutralny smak, który świetnie imituje cukier.
- Erytrytol nie jest fermentowany przez bakterie jelitowe i jest z reguły dobrze tolerowany. Nawet w większych dawkach (0,7 g na kilogram masy ciała) nie powoduje wzdęć i nie zwiększa ryzyka biegunek [1].
Kiedy stosować erytrytol?
Erytrytol jest świetnym, bezkalorycznym zamiennikiem cukru, który sprawdzi się u osób:
- chcących zredukować masę ciała bez konieczności rezygnacji ze słodkich posiłków,
- mających insulinooporność lub cukrzycę typu II,
- zmagających się z chorobami zębów i dziąseł,
- na dietach eliminacyjnych ograniczających węglowodany (np. dieta ketogeniczna).
Zalety erytrytolu
Do największych zalet erytrytolu zaliczamy:
- zerową kaloryczność,
- brak wpływu na poziom cukru we krwi,
- neutralny smak,
- większe bezpieczeństwo pod kątem objawów żołądkowo-jelitowych w porównaniu z pozostałymi poliolami,
- pozytywny wpływ na stan zębów i dziąseł (m.in. zmniejszenie retencji kamienia i nasilenia zmian w przebiegu próchnicy) [2].
Wady erytrytolu
Za wady erytrytolu możemy uznać:
- ograniczenia wiekowe – jest niezalecany dla dzieci poniżej 3 roku życia,
- możliwą złą tolerancję bardzo dużych dawek – w jednym z badań 50 g erytrytolu podane w formie płynnej spowodowało u niektórych uczestników pojawienie się mdłości i przelewania w jelitach [3].

Kontrowersje wokół erytrytolu
Co mówią najnowsze wyniki badań oraz skąd wzięły się ostatnie kontrowersyjne doniesienia? Wszystko zaczęło się od opublikowanego w 2023 badania, które wykazało powiązanie między erytrytolem a ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych [4].
Świat dietetyki na chwilę zatrząsł się w posadach. Czy to prawda, że ulubiony, bezpieczny słodzik jest tak naprawdę ukrytym zabójcą? Nie do końca i pokazuje to już dokładna lektura cytowanego badania.
Dlaczego diabeł tkwi w szczegółach? W przełomowym badaniu nie analizowano codziennego spożycia erytrytolu, tylko jego poziom we krwi. Tak się składa, że nasze organizmy również są zdolne do produkcji erytrytolu, a większe ilości tego związku są produkowane u osób… cierpiących na różne choroby metaboliczne.
W cytowanym badaniu pomiar stężenia erytrolu we krwi nie był poprzedzony jego spożyciem, więc możemy podejrzewać, że u większości badanych poziom erytrytolu we krwi był zależny od istniejących zaburzeń metabolizmu cukrów, a nie jego zawartości w codziennej diecie [4,5].
Podobne wyniki uzyskano badając stężenie ksylitolu na czczo, co jest szczególnie ważne, ponieważ ksylitol po spożyciu utrzymuje się we krwi przez zaledwie 6 godzin. W takiej sytuacji mamy prawie całkowitą pewność, że badane stężenie na czczo i powiązanie z chorobami serca wynikało z wewnętrznej syntezy ksylitolu, a nie celowej konsumpcji słodzika [6].
Jakie wnioski z badań nad erytrytolem i słodzikami są dla nas najważniejsze? Przede wszystkim – nie panikujmy!
Badania nie sprawdzały korelacji między spożyciem erytrytolu a ryzykiem chorób. Oceniano wyłącznie pomiar jego stężenia na czczo, który wydaje się być zależny przede wszystkim od zdrowia metabolicznego, a nie codziennego spożycia słodzika.
Najważniejszy jest umiar i zdrowy rozsądek. Zamiana łyżeczki cukru na łyżeczkę erytrolu do kawy albo upieczenie domowego ciasta bez cukru zawsze będą zdrowszym wyborem.
Przepisy z erytrytolem od Respo
Nie wiesz, jak używać erytrytolu w kuchni i czy dania z jego dodatkiem nadal będą smakować dobrze? Nie martw się – specjalnie dla Ciebie przygotowaliśmy 5 sprawdzonych przepisów od Respo, w których erytrytol z powodzeniem zastępuje klasyczny biały cukier!
Schudnij w Respo
pod okiem dietetyka!
Dopasuje Ci idealny plan zgodnie z Metodą Respo – metodą odchudzania ze skutecznością potwierdzoną badaniami naukowymi.
Sprawdź pakiety z dietą
Zmień dietę z Respo!
Będąc w Respo nie musisz całkowicie rezygnować z deserów zawierających cukier. Z nami znajdziesz jednak sporo pomysłów na różnego rodzaju alternatywy, np. z erytrytolem. Aby je poznać, wybierz naszą dietę online!
Bibliografia:
- Mäkinen KK. Gastrointestinal Disturbances Associated with the Consumption of Sugar Alcohols with Special Consideration of Xylitol: Scientific Review and Instructions for Dentists and Other Health-Care Professionals. Int J Dent. 2016;2016:5967907.
- de Cock P. Erythritol Functional Roles in Oral-Systemic Health. Adv Dent Res. 2018 Feb;29(1):104-109.
- Storey D, Lee A, Bornet F, Brouns F. Gastrointestinal tolerance of erythritol and xylitol ingested in a liquid. Eur J Clin Nutr. 2007 Mar;61(3):349-54.
- Witkowski M, Nemet I, Alamri H, Wilcox J, Gupta N, Nimer N, Haghikia A, Li XS, Wu Y, Saha PP, Demuth I, König M, Steinhagen-Thiessen E, Cajka T, Fiehn O, Landmesser U, Tang WHW, Hazen SL. The artificial sweetener erythritol and cardiovascular event risk. Nat Med. 2023 Mar;29(3):710-718.
- Lim J, Hong HG, Huang J, Stolzenberg-Solomon R, Mondul AM, Weinstein SJ, Albanes D. Serum Erythritol and Risk of Overall and Cause-Specific Mortality in a Cohort of Men. Nutrients. 2024 Sep 14;16(18):3099.
- Bordier V, Teysseire F, Senner F, Schlotterbeck G, Drewe J, Beglinger C, Wölnerhanssen BK, Meyer-Gerspach AC. Absorption and Metabolism of the Natural Sweeteners Erythritol and Xylitol in Humans: A Dose-Ranging Study. Int J Mol Sci. 2022 Aug 30;23(17):9867. doi: 10.3390/ijms23179867. PMID: 36077269; PMCID: PMC9456049.