Dieta zgodna z grupą krwi – co mówi nauka?

Kluczowe wnioski

• Teoria diety według grupy krwi została opracowana przez Petera d’Adamo. Według niego każda grupa krwi powstała w innym środowisku i czasie historycznym, co miało wpływ na preferencje żywieniowe ludzi. Dieta ma chronić przed szkodliwym działaniem lektyn – białek występujących w roślinach – które mogą oddziaływać na czerwone krwinki.
• Badania pokazują, że dieta dopasowana do grupy krwi nie ma naukowego potwierdzenia skuteczności. Niezależnie od grupy krwi, różne typy diet, np. wegańska czy niskotłuszczowa, przynoszą podobne korzyści zdrowotne, takie jak spadek masy ciała czy poprawa profilu lipidowego.

Historia i założenia diety zgodnej z grupą krwi

Teoria diety zgodnej z grupą krwi została sformułowana przez amerykańskiego lekarza i naturopatę Petera d’Adamo. Według d’Adamo każda grupa krwi narodziła się w innym czasie i środowisku – wtedy, gdy ludzie jedli wyłącznie określony typ pożywienia.

Z tego powodu dziś w różnych zakątkach świata dominują odmienne grupy krwi. Zgodnie z twierdzeniami lekarza, człowiek powinien żywić się zgodnie z posiadaną grupą krwi, która determinuje, jakie produkty są szkodliwe, a które korzystne dla zdrowia. 

Dieta zgodna z grupą krwi ma chronić nas przed wpływem białek nazywanych lektynami, które naturalnie występują w roślinach. Niektóre lektyny mogą powodować „zlepianie się” czerwonych krwinek.

Pojedyncze badania sugerują, że aktywność lektyn może być większa u osób o określonej grupie krwi. Przykładowo lektyny pochodzące z surowej fasoli półksiężycowatej mogą działać mocniej na krew osób z grupą A [1]. Warto jednak podkreślić, że reakcje zdecydowanej większości lektyn nie są zależne od grupy krwi.

Dieta d’Adamo zyskała popularność w 1996 roku, po publikacji jego książki zatytułowanej „Eat Right 4 Your Type”, przedstawiającej powiązanie między posiadaną grupą krwi, a dietą sprzyjającą utrzymaniu zdrowia, dobrego samopoczucia i optymalnej masy ciała. 

Zasady diety zgodnej z grupą krwi

Zgodnie z założeniami diety, każda z grup krwi w drodze ewolucji została przystosowana do określonego sposobu żywienia:

• Grupa 0 – łowca,
• Grupa A – rolnik,
• Grupa B – nomada,
• Grupa AB – enigma. 

Grupa krwi 0

Osoby z grupą krwi 0 są określane jako „łowcy” lub „pierwotni”. D’Adamo błędnie uznał tą grupę krwi za najstarszą – aktualnie wiemy, że w procesie ewolucji pierwsza pojawiła się grupa A.

„Łowcy” są stworzeni do spożywania mięsa (zwłaszcza czerwonego), podrobów, ryb, jaj i orzechów, a do produktów zakazanych w diecie zaliczana jest większość warzyw, owoców i zbóż, a także produkty mleczne.

Dozwolone jest między innymi spożycie amarantusa, kaszy gryczanej, cebuli, czosnku, dyni, szpinaku, jarmużu, owoców jagodowych, grejpfruta i fig. 

Grupa krwi A

Grupa krwi A to „rolnicy” lub „agrarni”. Twórca diety błędnie założył pojawienie się tej grupy krwi wraz z początkiem rolnictwa, podczas gdy w rzeczywistości grupa A jest już obecna u małp człekokształtnych [2].

Grupie „rolników” proponowana jest dieta zbliżona do wegańskiej, bazująca na warzywach, owocach, pełnoziarnistych zbożach, orzechach i nasionach. Dozwolone jest spożycie jaj, drobiu i niektórych ryb, ale te produkty nie powinny stanowić podstawy całej diety.

W codziennej diecie „rolnika” należy unikać pomidorów, ziemniaków, bakłażanów, ciecierzycy i fasoli półksiężycowatej. Tak jak „łowcy”, osoby z grupą krwi A muszą zrezygnować ze spożycia nabiału. 

Grupa krwi B

Osoby z grupą krwi B to „nomadzi”, osoby o silniejszym układzie odpornościowym i wszechstronnym układzie pokarmowym, który jest w stanie prawidłowo trawić wiele rodzajów pożywienia.

To jedyna grupa krwi, która według d’Adamo może spożywać nabiał.

Paradoksalnie najwięcej osób z grupą krwi B żyje w Azji, gdzie nietolerancja laktozy dotyczy nawet do 100% dorosłej populacji. Zgodnie z zasadami diety „nomadzi” powinni unikać drobiu, pszenicy, żyta, ryżu, kukurydzy, pomidorów, soi, soczewicy oraz niektórych orzechów i nasion.

Grupa krwi AB

Zdaniem twórcy diety, grupa krwi AB jest współczesnym wytworem ewolucji i powstała około 1000 lat temu.

Osoby posiadające tą grupę krwi to „enigmy”, których dieta może być bardziej zróżnicowana i obejmować zestawienie produktów dozwolonych dla grupy A oraz grupy B. Z typowych produktów białkowych „enigma” może sięgać po drób, ryby i nabiał. 

Co mówi nauka o diecie zgodnej z grupą krwi?

Dieta według grupy krwi nie ma potwierdzonej skuteczności, a badania pokazują, że dany typ diety (np. wegetariańska) daje podobne efekty zdrowotne u wszystkich osób, niezależnie od posiadanej grupy krwi.

Przykładowo, po czterech miesiącach diety wegańskiej o obniżonej zawartości tłuszczu zauważono identyczną poprawę parametrów lipidowych oraz spadek masy ciała u wszystkich uczestników badania, choć logika diety zgodnej z grupą krwi sugerowałaby poprawę stanu zdrowia u osób z grupą A oraz pogorszenie parametrów w grupie 0 [3,4].

Zbadano również efekty zdrowotne każdej z diet zalecanych dla danych grup krwi. Co zauważono?

• Dieta „agrarna” oraz „enigmy” łączyły się z niższym: BMI, obwodem pasa, ciśnieniem tętniczym krwi, korzystniejszym profilem lipidowym oraz niższą glukozą i insuliną na czczo. 
• Dieta „łowcy” była powiązana wyłącznie ze spadkiem poziomu trójglicerydów.
• Dieta „nomadów” nie wykazała żadnego szczególnego działania [5]. 

Pozytywne efekty diety „agrarnej”

Zaobserwowane pozytywne efekty diety „agrarnej” możemy powiązać z jej podobieństwem do uniwersalnych zasad zdrowego żywienia, czyli zwiększonego spożycia warzyw i owoców, pełnoziarnistych produktów zbożowych, orzechów i nasion oraz dodatku niskotłuszczowych źródeł białka: drobiu i ryb [6].

Warto zauważyć, że przy tak skonstruowanej podstawie diety, dodatek czerwonego mięsa i nabiału, charakterystyczny dla diety „enigmy”, nie miał negatywnego wpływu na zaobserwowane efekty.

Pozytywne efekty diety „łowcy”

Dlaczego dieta zbliżona do sposobu żywienia „łowcy” powodowała spadek poziomu trójglicerydów? Do najczęstszych przyczyn hipertriglicerydemii zaliczamy duże spożycie węglowodanów prostych, tłuszczów typu trans (np. pieczywa cukierniczego, słonych przekąsek) oraz konsumpcję alkoholu.

Dieta zalecana grupie krwi 0 drastyczne ogranicza spożycie wszystkich trzech grup produktów mających niekorzystny wpływ na poziom trójglicerydów we krwi.

Pozytywne efekty diety „nomadów”

Dieta „nomadów”, bazująca głównie na czerwonym mięsie, rybach, nabiale oraz niektórych zbożach (owies, orkisz, proso, komosa ryżowa), warzywach i owocach pozostawała bez wpływu na masę ciała oraz parametry zdrowia metabolicznego. Możemy podejrzewać, że zdecydowała o tym wyższa zawartość czerwonego mięsa oraz tłuszczów nasyconych. 

Podsumowując, badania pokazują, że zastosowanie tej diety nie daje żadnych dodatkowych korzyści, a wykluczenie różnych źródeł lektyn z diety nie ma naukowego uzasadnienia!

Ze wszystkich typów diety wyodrębnionych przez d’Adamo, najzdrowsza i najbliższa uniwersalnym zasadom zdrowego żywienia wydaje się dieta „agrarna”.

Bibliografia: