Anemia po porodzie – objawy i leczenie

Kluczowe wnioski

• Anemia poporodowa to stan, w którym stężenie hemoglobiny po porodzie spada do poziomu poniżej 10 g/dl.
• Wśród przyczyn anemii po porodzie można wymienić m.in.: niedostateczne spożycie żelaza i niedokrwistość podczas ciąży, utratę krwi w trakcie porodu czy, rzadziej, niedobór witamin (witaminy B12, kwasu foliowego).
• Nieleczona anemia po porodzie może mieć poważne konsekwencje zarówno dla zdrowia fizycznego, jak i psychicznego matki. Niezwykle istotna jest więc jej odpowiednia diagnostyka i szybko wdrożone leczenie, zależne od stopnia zdiagnozowanej niedokrwistości (wyjściowego poziomu hemoglobiny).

Jakie są przyczyny anemii po porodzie?

Wśród przyczyn anemii po porodzie warto wymienić przede wszystkim [1]:

• Niedobór żelaza oraz anemię w trakcie ciąży – anemia po porodzie jest w tym wypadku swego rodzaju kontynuacją anemii w ciąży, zwłaszcza gdy do niedoboru żelaza dokłada się utrata krwi podczas porodu. Badania wskazują, że kobiety rodzące przez cesarskie cięcie, z przedporodowym poziomem hemoglobiny poniżej 10 g/dl mają aż 30% wyższe ryzyko ciężkiej anemii poporodowej od kobiet, które przed porodem mają wyższy poziom hemoglobiny. Właśnie dlatego tak ważne jest, by dieta w ciąży zawierała odpowiednie ilości żelaza, a w przypadku wystąpienia anemii – by stosować w tym czasie odpowiednią suplementację.
• Utrata krwi w trakcie porodu – na zwiększone ryzyko utraty dużej ilości krwi po porodzie narażone są m.in. kobiety wymagające interwencji chirurgicznej lub nacięcia krocza, kobiety rodzące po raz pierwszy i rodzące po terminie czy kobiety, u których pierwsza faza porodu trwała powyżej 9 godzin.

Do innych przyczyn anemii po porodzie zaliczyć można:

• przewlekłe stany zapalne
• infekcje
• niedobory witaminy B12 i/lub kwasu foliowego.

👉 Z naszego bloga dowiesz się również więcej o przyczynach i objawach anemii w ciąży.

Jakie są objawy anemii po porodzie?

Pod względem diagnostycznym, podstawowym objawem anemii po porodzie jest spadek stężenia hemoglobiny poniżej 10 g/dl [2]. Z kolei fizyczne objawy anemii po porodzie są związane z niedostatecznym transportem tlenu do tkanek i narządów.

Wiąże się to z m.in. [1]:

• przyspieszonym biciem serca
• zmęczeniem
• zadyszką, nawet przy małym wysiłku
• zawrotami głowy
• problemami z koncentracją
• bladością skóry i błon śluzowych.

To jednak nie koniec, bo objawy anemii po porodzie mogą być dużo bardziej podstępne. Badania wskazują, że kobiety z anemią poporodową mają 1,6 razy większe ryzyko depresji poporodowej niż młode mamy bez anemii [3].

Trzeba również pamiętać, że anemia po porodzie wiąże się z gorszym gojeniem ran, większym ryzykiem zapalenia błony śluzowej, a także zakażeń mogących wywołać sepsę [4].

Jak leczyć anemię po porodzie?

Wiele zależy tutaj od stopnia występującej anemii, tzn. od poziomu hemoglobiny po porodzie [1]:

• u kobiet z łagodną anemią poporodową (poziom hemoglobiny > 9 g/dl) zaleca się leczenie przy pomocy doustnych suplementów żelaza,
• u kobiet z umiarkowaną lub ciężką anemią poporodową (< 9 g/dl) stosuje się preparaty żelaza podawane dożylnie.

Trzeba również pamiętać, że w bardzo ciężkich przypadkach anemia poporodowa może wymagać zastosowania transfuzji krwi. 

Co z dawką i czasem suplementacji? Tutaj wszystko zależy od decyzji lekarza oraz stanu pacjentki.

Przykładowo, w Wielkiej Brytanii rekomenduje się, by u kobiet, które 48 godzin po porodzie są stabilne hemodynamicznie i nie mają żadnych objawów lub jedynie łagodne objawy anemii zastosować dawkę 40-80 mg elementarnego żelaza dziennie. Czasami rekomendowane dawki są nieco wyższe – do 100 mg żelaza elementarnego na dobę [1].

Poza dawką ważny jest jednak także czas suplementacji. Zwykle rekomenduje się przyjmowanie suplementów przez 3 miesiące z kontrolą po około 2-4 tygodniach, co pozwala ocenić skuteczność zastosowanego leczenia. 

Anemia po porodzie a dieta

Co jeść przy anemii? Obok suplementacji preparatami żelaza, młode mamy z anemią powinny również dbać o odpowiednio zbilansowaną dietę. Przede wszystkim należy pamiętać, by znalazły się w niej produkty bogate w żelazo, takie jak:

• wołowina
• cielęcina
• łosoś
• sardynki
• jajka
• szpinak
• jarmuż
• pestki dyni
• sezam
• orzechy
• pełnoziarniste produkty zbożowe np. pieczywo razowe
• kasza jaglana
• kakao
• nasiona roślin strączkowych
• buraki.

To jednak nie koniec, bo w diecie należy również zadbać o to, aby spożywane żelazo wchłaniało się jak najlepiej. W tym celu warto:

• ograniczyć okołoposiłkowe spożycie kawy i herbaty, które obniżają wchłanianie żelaza (kawę i herbatę warto pić ok. godziny przed/po posiłku),
• dbać o spożycie witaminy C, która zwiększa wchłanianie żelaza – w tym celu posiłki warto wzbogacać w świeże owoce i warzywa, np. paprykę, zielone warzywa liściaste, warzywa kapustne, truskawki, kiwi, porzeczki,
• uważać, by nie mieszać suplementów żelaza z suplementami wapnia oraz produktami, które zawierają duże ilości tego pierwiastka (to głównie mleko i przetwory mleczne czy roślinne napoje wzbogacane w wapń).

Jedz tak, jak lubisz!

Potrzebujesz dietetycznego wsparcia w walce z anemią? A może po porodzie zmagasz się z niechcianymi kilogramami i nie wiesz, jak sobie z nimi poradzić, ale bez zbędnej presji i rygoru?

Dieta online z Centrum Respo jest właśnie dla Ciebie! Z nami otrzymujesz bowiem profesjonalne wsparcie dietetyka, jadłospis dopasowany do potrzeb, w tym stanu zdrowia, gustu czy planu dnia, a także dostęp do intuicyjnej, nowoczesnej aplikacji dietetycznej.

Bibliografia: