Ile człowiek wytrzyma bez jedzenia i picia?

Kluczowe wnioski:

• Przyjmuje się, że człowiek może wytrzymać bez jedzenia i picia od 8 do 21 dni. W praktyce wydaje się jednak, że czas przeżycia bez dostępu do wody jest nawet krótszy i wynosi ok. 3 dni.
• Jeśli człowiek ma zapewniony dostęp do wody, ale nie do jedzenia, to czas przeżycia może wynosić nawet do 2 miesięcy. Wiele zależy jednak od zapasów tkanki tłuszczowej czy ogólnego stanu zdrowia. Brak wody jest więc bardziej niebezpieczny i może doprowadzić do poważnych powikłań, a nawet śmierci już w ciągu kilku dni.

Ile można przeżyć bez wody?

Ze względów etycznych, badania nad tym, ile człowiek wytrzyma bez jedzenia i picia, nie są oczywiście prowadzone. Na podstawie raportów prasowych dotyczących m.in. osób uwięzionych w zawalonych budynkach przyjmuje się, że czas przeżycia bez wody może wynosić 8-21 dni [1].

Tak naprawdę wydaje się jednak, że czas ten jest krótszy i w praktyce wynosi bliżej 3 dni. Oczywiście ważne są tu inne okoliczności, które mogą ten czas wydłużać lub skracać, w tym [2]:

• temperatura otoczenia,
• wilgotność otoczenia,
• stan zdrowia,
• wysiłek fizyczny lub jego brak,

Dlatego osoba znajdująca się w gorącym środowisku przetrwa bez wody krócej niż ktoś, kto znajduje się w klimatyzowanym pomieszczeniu. 

Skutki odwodnienia

Całkowite zaprzestanie picia wody prowadzi do poważnych konsekwencji, objawy odwodnienia pojawiają się jednak także u tych, którzy w ciągu dnia po prostu piją zbyt mało.

Umiarkowane odwodnienie prowadzi do [3]:

• suchości jamy ustnej i języka,
• wysuszenia skóry,
• osłabienia mięśni,
• bólu głowy,
• zawrotów głowy,
• zmęczenia,
• problemów z koncentracją.

Z kolei przy poważnym odwodnieniu pojawiają się także:

• zapadnięte oczy,
• brak produkcji łez,
• przyspieszone bicie serca,
• obniżone ciśnienie krwi,
• zaburzenie pracy nerek,
• utrata przytomności, a nawet śmierć.

Właśnie dlatego tak ważne jest wypijanie odpowiedniej ilości płynów w ciągu dnia. Według aktualnych Norm Żywienia, zapotrzebowanie na płyny wynosi ok. 2 litry dla dorosłej kobiety i ok. 2,5 litra dla dorosłego mężczyzny [4].

Oczywiście konkretne zapotrzebowanie zależy m.in. od masy ciała, temperatury otoczenia czy aktywności fizycznej. Warto również pamiętać, że do codziennego bilansu płynów wliczają się nie tylko napoje, ale także żywność zawierają wodę, np. warzywa, owoce, mleko, zupy, koktajle, jogurty. 

Ile można przeżyć bez jedzenia?

Przy założeniu stałego dostępu do wody (ok. 1,5 litra dziennie) człowiek może przeżyć nawet kilka tygodni bez jedzenia [5]. Po raz kolejny wszystko zależy jednak od kilku czynników, w tym ogólnego stanu zdrowia czy zapasów zgromadzonej w organizmie tkanki tłuszczowej. 

Skutki głodówek

Choć w teorii człowiek może przeżyć bez jedzenia dość długo, to negatywne skutki braku jedzenia pojawiają się stosunkowo szybko. A brak jedzenia bądź jego znaczące ograniczenie może być związane z takimi powikłaniami jak [6,7]:

• niedobory pokarmowe i ich konsekwencje, np. anemia,
• obniżenie odporności,
• ból głowy,
• osłabienie,
• omdlenia,
• zaburzenia hormonalne, w tym brak miesiączki,
• nerwowość, pogorszony nastrój,
• kamica żółciowa,
• utrata masy mięśniowej.

Co więcej, długotrwałe i częste głodówki mogą mieć też wpływ na… długość życia. Badania wskazują, że osoby z BMI poniżej 18,5 kg/m² żyją średnio ponad 4 lata krócej niż osoby z BMI w zakresie prawidłowym [8]. Sprawdź kalkulator BMI, aby dowiedzieć się, czy Twoja masa ciała nie jest zbyt niska.

Dlaczego głodówka nie jest dobrym sposobem na redukcję?

Wiele osób traktuje głodówki jak cudowny sposób na odchudzanie. Faktycznie powodują one redukcję masy ciała, nawet 5% w ciągu tygodnia. I choć wydaje się to być efektem idealnym, to niestety prawda jest taka, że głodówka ma więcej ciemnych niż jasnych stron.

Po pierwsze dlatego, że jej stosowanie może wiązać się z opisanymi już konsekwencjami, od osłabienia i bólu głowy, przez zaburzenia hormonalne, aż po kamicę żółciową. Dodatkowo jej konsekwencją jest utrata masy mięśniowej związana z nieodpowiednią podażą białka i brakiem aktywności fizycznej, na którą zwyczajnie nie mamy wtedy siły.

Po drugie utrzymanie takiej diety jest właściwie niemożliwe, a po zakończeniu głodówki pojawiają się zwykle napady wilczego głodu i co za tym idzie, spożywanie nieproporcjonalnie dużych ilości kalorii.

Po trzecie nawet jeśli schudniemy podczas głodówki, to z dużym prawdopodobieństwem padniemy później ofiarami efektu jojo. Taka „dieta” zwyczajnie się więc nie opłaca.

Jedz tak jak lubisz i osiągaj cele

Organizm człowieka potrafi naprawdę wiele, niemniej jednak długie głodówki to nie detoks, tylko poważne obciążenie dla zdrowia. Jeśli zależy Ci na efektach – czy to sylwetkowych, czy zdrowotnych – głodzenie się nie jest drogą na skróty. Znacznie więcej da zbilansowana dieta i spokojne, regularne podejście do jedzenia.

Bibliografia: